چای سبز رست شده یا برشته که به نام هوجیچا نیز شناخته می شود، نوعی چای سبز ژاپنی است که روی زغال چوب برشته می شود تا طعم دودی منحصر به فرد و رنگ قهوه ای تیره متمایزی به آن بخشیده شود.
تحقیقات قبلی که از طریق وب سایت کتابخانه ملی پزشکی آمریکا قابل دسترسی هستند، مزایای ارزشمند مصرف چای سبز برای تقویت عملکرد مغزی را برجسته ساخته اند، هرچند این تحقیقات اغلب روی اثرات بلندمدت، ترکیبات منفرد چای به صورت مجزا از سایرین یا مصرف مقادیر بالا متمرکز بوده اند.
به تازگی مطالعه ای به وسیله مجله ساینتیفیک ریپورتز منتشر شده است که در آن تاثیرات احتمالی مصرف چای سبز رست شده ژاپنی و چای سبز معمولی بر عملکرد ذهنی در مقایسه با آب ساده مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهند که حتی مصرف وعده های کوچک روزانه چای سبز یا چای سبز رست شده ممکن است به طور قابل توجهی عملکرد شناختی مغز و سلامت ذهنی را بهبود ببخشد.
مطالعه مصرف چای و عملکرد ذهنی
شرکت کنندگان در این مطالعه شامل ۲۰ مرد بالغ سالم ژاپنی با میانگین سنی ۲۳ سال بودند. آنها وظیفه داشتند یک تکلیف حسابی ذهنی ۵ دقیقه ای را شش مرتبه و طی دو جلسه در یک روز انجام دهند.
در جلسه اول، شرکت کنندگان قبل از سه تکلیف اول آب گرم مصرف کردند. آنها پیش از یک دوره استراحت مجددا همین کار را تکرار کردند. یعنی در مجموع چهار مرتبه آب مصرف شد.
در جلسه دوم، شرکت کنندگان قبل از انجام سه تکلیف باقی مانده و همچنین پیش از یک دوره استراحت دیگر، چای سبز یا چای سبز برشته شده نوشیدند. دفعات مصرف در این گروه نیز چهار بار بود.
این روند یک ماه بعد با تغییر نوع چای تکرار شد تا همه شرکت کنندگان هر دو نوع چای مورد نظر را تجربه کنند.
طی روند تحقیق، محققان ۱۱ پاسخ فیزیولوژیکی مختلف را برای ارزیابی تاثیر نوشیدن آب گرم، چای سبز یا چای سبز برشته شده بر عملکرد ذهنی داوطلبان مطالعه اندازهگیری کردند.
آنها همچنین ارزیابی های خود شرکت کنندگان در مورد سطح خستگی، استرس و حجم کاری ذهنی را به منظور تکمیل داده های فیزیولوژیکی جمع آوری کردند.
تاثیر چای سبز بر استرس فیزیولوژیکی و عملکرد ذهنی
در مقایسه با نوشیدن آب گرم، مصرف چای حین انجام تکالیف منتج به کاهش قابل توجه حجم خون بافتی (TBV)، جریان خون بافتی (TBF) و پاسخ های طیف سنجی مادون قرمز نزدیک (NIRS) در شرکت کنندگان شد.
این نتایج نشان می دهند که نوشیدن چای سبز یا چای سبز رست شده ممکن است به تعدیل پاسخ های استرس فیزیولوژیکی در بدن شرکت کنندگان کمک کند. در واقع به نظر می رسد که ترکیبات معطر موجود در چای سبز دارای اثرات آرامش بخشی هستند و نقش مهمی در این نتایج مثبت دارند.
نویسندگان مطالعه ذکر کردند: «با بررسی دقیق شاخص های مختلف، متوجه شدیم که خاصیت آروماتیک چای سبز رست شده ژاپنی دارای پتانسیل ایجاد اثرات روانی مثبت، افزایش عملکرد ذهنی، تقویت شادابی و کاهش احساس خستگی است.»
در تمام جلسات آزمایش، عملکرد شناختی حین مصرف چای به طور قابل توجهی بالاتر از آب بود.
جالب اینجاست که صرفا چای سبز برشته شده با وجود محتوای کافئین کمتر نسبت به چای سبز معمولی، خواص ضد خستگی دارد.
همچنین مشاهده شد در جلساتی که از چای برشته شده استفاده می شد، تعداد بیشتری از تکالیف تعیین شده با بهبود در نرخ پاسخ و عملکرد همراه بودند.
نکته مهم این است که این فواید با مقادیر کم چای و در یک بازه زمانی کوتاه مدت به ثبت رسیدند. در نتیجه تمامی یافته ها با عادات معمول مصرف روزانه چای مطابقت دارند.
چای سبز چگونه می تواند عملکرد ذهنی را بهبود بخشد؟
به منظور دست یابی به بینشی بهتر پیرامون مکانیسم های نهفته در پس نتایج مطالعه مورد بحث، Eliza Whitaker متخصص تغذیه که در مطالعه شرکت نداشته توضیح می دهد:
این مطالعه نقش تحریک آروماتیک چای به ویژه ترکیباتی مانند پیرازین های موجود در چای سبز برشته شده را در تاثیر گذاری بر خلق و خو، آرامش و هوشیاری با اثر مستقیم بر فعالیت مغز برجسته می کند. مشخص شده که مصرف این چای به ایجاد احساس طراوت و افزایش هوشیاری کمک می کند.
این مطالعه همچنین نشان داده که تحریک آروماتیک سیستم عصبی پاراسمپاتیک را فعال می کند، باعث القای آرامش و کاهش پاسخ های استرسی می شود و در نهایت احساس خستگی ذهنی را کاهش می دهد.
هنگام مقایسه چای سبز رست شده و چای سبز معمولی، به این نتیجه می رسیم که چای سبز برشته حاوی پیرازین و اجزای معطر بیشتری است که می توانند مکانیسم مطرح در پس فواید این مطالعه را توضیح دهند. با این حال، برای تایید این موضوع همچنان به تحقیقات بیشتری نیاز است.
آیا بهتر است عادت مصرف روزانه چای سبز را در خود تقویت کنیم؟
استفاده از چای سبز و به خصوص چای سبز برشته شده ژاپنی در برنامه تغذیه روزانه می تواند فواید زیادی برای سلامتی داشته باشد، اما توجه به ملاحظات خاص نیز ضروری است.
برای مثال افرادی که برای بیماری های مختلف دارو مصرف می کنند، به ویژه آنهایی که فشار خون بالا دارند یا از داروهای رقیق کننده خون استفاده می کنند، باید مراقب تداخلات احتمالی باشند. علاوه بر این کسانی که سابقه سنگ کلیه دارند نیز باید مراقب محتوای اگزالات چای سبز باشند.
چای سبز حاوی کافئین کمتری نسبت به قهوه یا چای سیاه است و می تواند جایگزین مناسبی برای افرادی باشد که تمایل به مصرف کافئین کمتر دارند.
گفتنی است که هوجیچا از طریق عطاری های سراسر کشور قابل تهیه است.