موبنا – به گزارش فیز، طبیعت همیشه الهام بخش دانشمندان است. برخی از ایدهها هنوز در حال تحقیق هستند، مانند لباسهای مرطوب بسیار گرم با الهام از سگ آبی، اما برخی مانند گیاهی که خارهایی غلاب مانند دارد در چسب نر و ماده قلاب-حلقه و قطار گلوله ژاپنی، مدل سازی شده از منقار باریک یک پرنده، ساخته شدهاند.
اکنون جیرجیرک الهام بخش تحقیقات اخیر دانشمندان در مورد سطوح خود تمیز شونده است. حشراتی مانند جیرجیرک ترفندی برای تمیزنگه داشتن بال هایشان دارند که بدون اینکه حشره تلاشی انجام دهد انجام میشود و ممکن است کلیدی باشد که ما را از دردسر تمیز کردن مداوم نجات دهد.
به لطف بافت عجیب بالهای جیرجیرک، شبنم صبحگاهی روی آنها متراکم شده و به تدریج به قطرات کوچک آب تبدیل میشود. این قطرات ذرات گرد و غبار و میکروارگانیسم ها را هنگام برخورد با یکدیگر یا غلتیدن روی بال های حشره از بین می برند.
جیرجیرک تنها حشره ای نیست که بدن های خود تمیز شونده را تکامل داده است. بسیاری از پروانه ها بال هایی دارند که می توانند خود را تمیز کنند. موجودات دیگری مانند مارمولک ها و برخی از برگ های گیاهان مانند نیلوفر آبی نیز مانند جیرجیرک از حرکت قطره ای برای دور نگه داشتن خود از گرد و غبار استفاده می کنند. این قطرات متحرک همچنین به حذف باکتری ها کمک می کند و در نتیجه خطر عفونت را کاهش می دهد.
اگر مایعی روی سطوح ریخته شود (فکر کنید یک فنجان قهوه واژگون شده است) به سادگی در سراسر منطقه پخش می شود و همانجا می ماند. اما قطرات شبنم روی بالهای جیرجیرک متفاوت عمل میکنند، زیرا سطح بال های این حشره شامل آرایش پیچیده ای از هزاران مخروط ریز با پوشش مومی است. بنابراین قطرات آب روی بال، شکل مهره مانندی به خود می گیرند زیرا می خواهند تماس با سطح بال را به حداقل برسانند. این به خاطر مومی است که آب را دفع می کند و نوک های مخروطی شکل که از نفوذ قطرات آب کروی به داخل غشای بال جلوگیری می کند.
این اتفاق دقیقاً شبیه بادکنکی است که روی تخته ای پر از میخ قرار گرفته، این بادکنک نمیترکد زیرا فشار روی همه میخ ها پخش می شود. بنابراین مخروط های پوشش داده شده با موم، حرکت بدون دردسر قطرات روی بال های جیرجیرک را تسهیل می کنند.
مطالعات قبلی نشان داده بود که جاذبه، باعث میشود قطرات بزرگتر به سمت پایین بالهای مومی جیرجیرک بغلتند و آلودگیهای متعددی را در طول حرکت خود جمعآوری کنند.اما تا به حال، چگونگی جمعآوری خاک توسط قطرات کوچکتر، که برای کشیدن آنها توسط گرانش بسیار کوچک هستند، مشخص نبود.
دانشمندان متوجه شدند که قطرات کوچک با گذشت زمان با همسایگان خود ادغام می شوند. قطره ادغام شده به جای غلتیدن، از سطح می پرد. در طول پرش، قطره شکلی به خود میگیرد که شبیه یک بالون هوای داغ است که میخواهد از زمین بلند شود. مطالعه محققان نشان داد که این شکل بالون هوای داغ برای قادر ساختن قطرات به دور کردن خاک از سطح بسیار مهم است.
در آینده، مهندسان میتوانند آنچه را که درباره بالهای جیرجیرک آموختهاند در طرحهای محصول بگنجانند تا دیگر نیازی به پاشیدن آب و پاک کردن شیشههای پنجره و سایر سطوح نداشته باشیم، زیرا آنها خود را تمیز میکنند.
پنجرههای آسمانخراشها، پنلهای خورشیدی و لنزهای دوربینهای نظارتی را تصور کنید که میتوانند خود را تمیز کنند. یک پوشش فوق آبگریز همچنین می تواند به جلوگیری از تشکیل یخ زدگی در سطوح مختلف در زمستان کمک کند.
منبع: فارس