موبنا – رزماری با نام علمی Rosmarinus officinalis، یک گیاه دارویی چوبی، معطر و همیشه سبز با برگ هایی سوزنی شکل و گل هایی به رنگ سفید، صورتی، بنفش یا آبی است. این گیاه سرشار از فایده، بومی منطقه مدیترانه است و به شکل های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. قرن ها است که جوشانده رزماری یا به اصطلاح “چای رزماری” محبوبیت فراوانی میان مردم دارد و می تواند مزایای بیشماری را در اختیار علاقه مندان قرار دهد.
اما روش تهیه چای رزماری به چه صورت است؟
– ۳۰۰ میلی لیتر آب را بجوشانید.
– یک قاشق چایخوری برگ رزماری نرم را به آب داغ اضافه کنید. از طرفی بسته به طعم و مزه دلخواه خود، می توانید برگها را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه دم کنید.
– برگهای رزماری را با استفاده از یک صافی مشبک با سوراخ های کوچک از آب داغ صاف کنید. معمولا برگهای استفاده شده دور ریخته می شوند.
– چای رزماری خود را به یک لیوان منتقل و نوش جان کنید. در صورت تمایل می توانید یک شیرین کننده مانند عسل هم اضافه کنید.
چای رزماری فواید بالقوه چشمگیری برای سلامتی دارد. نوشیدن این چای یا حتی تنها استشمام عطر آن می تواند برای خلق و خو و سلامت مغز و چشم مفید باشد. مصرف چای همچنین ممکن است به جلوگیری از آسیب اکسیداتیو نیز کمک کند.
چای رزماری را می توان در خانه تنها با استفاده از دو ماده اولیه یعنی برگ رزماری و آب تهیه کرد و به راحتی در یک رژیم غذایی سالم و متعادل جای داد. فوایدی که برای دم کرده و دیگر اشکال این گیاه ویژه معرفی شده اند، همگی از طریق مرکز ملی اطلاعات زیست فناوری آمریکا قابل دسترسی هستند. همچنین نگاهی به مطالب قبلی گروه سلامت عصر ایران درباره رزماری داشته ایم.
سرشار از ترکیبات آنتی اکسیدانی، ضد میکروبی و ضد التهابی
آنتی اکسیدان ها ترکیباتی هستند که به محافظت از بدن در برابر آسیب اکسیداتیو و التهاب کمک می کنند. استرس اکسیداتیو می تواند منجر به بیماری های مزمن مانند سرطان، امراض قلبی و دیابت نوع ۲ شود.
ترکیبات آنتی اکسیدانی را می توان در انواع غذاهای گیاهی مانند میوه ها، سبزیجات و گیاهانی مانند رزماری یافت. چای رزماری همچنین حاوی ترکیباتی است که ممکن است خواص ضد التهابی و ضد میکروبی داشته باشند. فعالیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی رزماری تا حد زیادی به ترکیبات پلی فنولی آن مانند رزمارینیک اسید و اسید کارنوسیک نسبت داده می شود.
با توجه به قابلیت آنتی اکسیدانی، رزمارینیک اسید اغلب به عنوان یک نگهدارنده طبیعی برای افزایش ماندگاری مواد غذایی فاسد شدنی نیز استفاده می شود. علاوه بر این ترکیبات موجود در چای رزماری دارای خواص ضد میکروبی هستند که ممکن است به مبارزه با انواع عفونت ها کمک کنند. از برگهای رزماری در طب سنتی برای اثرات ضد باکتریایی و التیام زخم هم استفاده می شود.
کمک به کاهش قند خون
عدم کنترل و درمان قند خون بالا می تواند به چشم، قلب، کلیه ها و سیستم عصبی آسیب برساند. بنابراین بسیار مهم است که افراد مبتلا به دیابت سطح قند خون خود را به درستی مدیریت کنند.
مطالعات نشان داده اند که ترکیبات موجود در چای رزماری و سایر اشکال مصرفی این گیاه قند خون را کاهش می دهند. در نتیجه رزماری می تواند کاربردهای بالقوه ای در راستای مدیریت قند خون بالا در افراد مبتلا به دیابت داشته باشد.
بهبود خلق و خو و حافظه
تجربه استرس و اضطراب امری رایج و اجتناب ناپذیر است. شواهد نشان می دهند که نوشیدن و استنشاق ترکیبات موجود در چای رزماری علاوه بر مصرف خوراکی مکمل های این گیاه ممکن است به تقویت خلق و خو و بهبود حافظه کمک کند.
یک مطالعه نشان داده که مصرف ۵۰۰ میلی گرم رزماری به صورت خوراکی دو بار در روز به مدت ۱ ماه به طور قابل توجهی سطح اضطراب را کاهش می دهد و حافظه و کیفیت خواب را میان شرکت کنندگان در مقایسه با دارونما بهبود می بخشد.
مطالعه ۲ ماهه دیگری روی ۶۶ کارمند صنعتی ثابت کرد: افرادی که روزانه ۲ قاشق چایخوری رزماری (۴ گرم) دم کرده در ۱۵۰ میلی لیتر آب می نوشند، در مقایسه با گروه کنترل احساس عصبانیت و بی قراری کمتری را در محل کار خود تجربه می کنند.
گفتنی است که عطر رزماری نیز به تنهایی با بهبود خلق و خوی انسان، پاکسازی ذهن و کاهش استرس در افرادی که مبتلا به اضطراب و استرس مزمن ناشی از عدم تعادل هورمونی هستند، پیوند خورده است. مصرف خوراکی یا موضعی می تواند آثار مشابهی داشته باشد. رایحه درمانی با استفاده از روغن عصاره رزماری نیز چنین هدفی را دنبال می کند.
کمک به حفظ سلامت مغز
چندین مطالعه حیوانی و آزمایشگاهی نشان داده اند که ترکیبات موجود در رزماری ممکن است به پیشگیری از مرگ سلول های مغزی کمک کنند.
شماری از پژوهش های انجام شده روی حیوانات نشان داده اند که آسیب مغزی در نتیجه سکته مغزی می تواند به واسطه استفاده از رزماری بهبود یابد. همچنین رزماری قادر است با محافظت از مغز در برابر بیماری های پیش رونده عصبی از آثار منفی پیری بر سلول ها پیشگیری کند.
محافظت از بینایی و سلامت چشم
در حالی که مطالعات مرتبط در این زمینه محدود هستند، شواهد حاضر نشان می دهند که برخی از ترکیبات موجود در چای رزماری می توانند برای سلامت چشم مفید باشند.
مطالعات حیوانی حاکی از آن هستند که افزودن عصاره رزماری به سایر درمان های خوراکی می تواند پیشرفت بیماری های چشمی مرتبط با افزایش سن را کاهش دهد.
سایر پژوهش های حیوانی و تجربی نیز اضافه می کنند که رزمارینیک اسید موجود در رزماری شروع آب مروارید را به تاخیر می اندازد.
تسکین دهنده درد معده و مبارزه با باکتری ها
رزماری از دیرباز در فرهنگ های مختلف به عنوان یک درمان طبیعی برای ناراحتی معده، یبوست، نفخ و اسهال مورد استفاده بوده است. ویژگی های ضد التهابی و محرک این گیاه ریشه چنین کاربردی است. از این رو برای کمک به تنظیم حرکات روده و دستگاه گوارش می توانید مصرف منظم رزماری را در رژیم غذایی هفتگی خود مد نظر قرار دهید.
این گیاه در برابر عفونت های باکتریایی به ویژه آنهایی که در معده رخ می دهند نیز قدرتمند عمل می کند. برای مثال هلیکوباکتر پیلوری یک پاتوژن یا عامل بیماری زا شایع است که می تواند به بروز زخم معده منجر شود. مشخص شده است که مصرف رزماری به جلوگیری از رشد این باکتری کمک می کند.
خوشبو کننده نفس
به عنوان یک عامل ضد باکتریایی طبیعی، رزماری در قالب خوشبو کننده نفس هم کاربرد دارد و می تواند سلامت دهان و دندان را بهبود ببخشد. می توان برگهای رزماری را در آب داغ ریخت و سپس این مخلوط را در دهان غرغره کرد تا افزون بر نابودی باکتری ها، نفسی تازه و خوشبو را تجربه کنیم.
تحریک جریان خون
رزماری به عنوان یک محرک تولید گلبول های قرمز عمل کرده و جریان خون را تقویت می کند. این شرایط به اکسیژن رسانی بهتر به اندام ها و نواحی حیاتی بدن کمک خواهد کرد و بدین ترتیب از عملکرد روان و کارآمد فعالیت های متابولیک در این مناطق اطمینان حاصل می شود. افزون بر این حرکت مواد مغذی به سوی سلول هایی که نیازمند ترمیم هستند نیز تحریک می شود.
تسکین درد
به عنوان یک ماده ضد درد، رزماری صدها سال است که به صورت موضعی در قالب خمیر یا مرهم روی بخش دردناک بدن استفاده می شود. هنگامی که از راه خوراکی مصرف شود، رزماری به عنوان یک مسکن درد برای نقاطی که دسترسی به آنها دشوارتر است مانند سر و همچنین دردهای ناشی از بیماری های مزمن به کار می رود. در حقیقت، یکی از محبوب ترین کاربردهای رزماری برای درمان میگرن است. مالش عصاره رزماری روی شقیقه ها یا بو کردن عطر رزماری با کاهش شدت علائم میگرن مرتبط است.
کمک به سم زدایی بدن
طبیعت رزماری اندکی ادرار آور است و از این رو می تواند به خروج کارآمدتر سموم کمک کند. افزون بر این، هنگامی که رزماری به صورت مرتب مصرف شود با افزایش میزان آب خروجی از بدن به دفع عوامل بیماری زا، نمک ها، سموم و حتی چربی اضافی نیز یاری می رساند. رزماری با کاهش سطوح سیروز (التهاب شدید کبد) و بهبود سریعتر این اندام هم در ارتباط است. کبد از جمله اندام هایی است که با روند کند درمان در بدن انسان شناخته می شود.
حفظ سلامت پوست
ویژگی های ضد پیری رزماری به خوبی شناخته شده اند. هرچند استفاده از روغن آن رایج تر است، اما برگ های رزماری هم می توانند چه به صورت چای و چه موضعی روی پوست اثرگذار باشند و به بهبود کیفیت و شادابی بزرگترین عضو بدن انسان کمک کنند. علاوه بر این، رزماری در درمان لک، درخشش طبیعی و ظاهر هیدارته پوست نیز تاثیرگذار است.
کمک به کاهش وزن
خواص فیتوشیمیایی چای رزماری به غیر فعال سازی آنزیمی به نام لیپاز که چربی ها را تجزیه می کند، یاری رسانده و بدین ترتیب از تولید لیپیدهای بیشتر پیشگیری می کند. در نتیجه احساس پری و سیری در انسان شکل گرفته و از پرخوری جلوگیری خواهد شد.
منبع: عصرایران